Het Teamrolmodel van Belbin | Een hulpmiddel voor effectieve teams

Het Teamrolmodel van Belbin

Een krachtig hulpmiddel om teams optimaal te laten presteren

Waarom heeft het ene team wel succes en het andere niet? En hoe komt het dat teams die zijn samengesteld uit zeer getalenteerde individuen als collectief vaak blijken te falen, terwijl teams van mensen die met veel bescheidener kwaliteiten zijn toegerust soms succes hebben?

Teamrolmodel van Belbin

Volgens de Engelse psycholoog Meredith Belbin, die elf jaar lang onderzoek deed naar de effectiviteit van teams, gaat het er eerder om dat werknemers elkaar qua karakter goed aanvullen dan dat zij qua deskundigheid hun steentje bijdragen.

Belbin en zijn medewerkers bestudeerden honderden teams van managers in de meest uiteenlopende situaties. Het gedrag van de teamleden werd geobserveerd, vastgelegd en in categorieën onderverdeeld, wat uiteindelijk heeft geleid tot het teamrolmodel van Belbin.

Teamrolmodel met 9 rollen

Belbin onderscheidde een vakinhoudelijke rol, een organisatorische rol en een karakterrol die hij later teamrol is gaan noemen. De teamrollen worden gevormd door combinaties van karaktereigenschappen en beschrijven de karakteristieke manier waarop iemand zich gedraagt en met anderen omgaat.

Elke persoon kan twee á drie teamrollen authentiek vervullen. Belbin onderscheidde uiteindelijk negen combinaties van eigenschappen, die staan voor complementaire samenwerkingsstijlen. Alle teamrollen hebben een eigen, unieke inbreng in het functioneren van een team.

Het teamrolmodel kent de volgende 9 rollen::

  • Bedrijfsman – nuchtere aanpakker
  • Brononderzoeker – enthousiaste netwerker
  • Monitor – bedachtzamer analysator
  • Plant – creatieve solist
  • Vormer – drijvende kracht
  • Voorzitter – neutrale organisator
  • Groepswerker – warme sfeermaker
  • Zorgdrager – perfectionistische afmaker
  • Specialist – vakman op zijn eigen terrein

Werken met het teamrolmodel

De teamrollen geven op individueel niveau een weergave van de kwaliteiten die je als persoon bezit. Wat je sterke punten zijn en wat je mogelijke valkuilen kunnen zijn. Echter de combinatie van rollen binnen een team bepalen de dynamiek en de effectiviteit. Doorgaans zijn homogene teams – in het van teamrollen – minder succesvol dan diverse teams. Je kunt je voorstellen dat een team dat bestaat uit alleen maar Groepwerkers een fantastische onderlinge sfeer heeft, maar niet direct succesvol zal zijn op het gebied van innovatie of productontwikkeling.

Tegelijkertijd is het ook niet zo dat een divers team per definitie heel goed functioneert. De verschillende rollen moeten weliswaar voldoende aanwezig zijn, maar binnen het team moet ook de vrijheid en veiligheid zijn om elkaars kwaliteiten te herkennen, benoemen en hierop in te spelen.

Zelf het teamrolmodel gebruiken?

Dat kan. Dat begint bij het inzicht krijgen in de eigen teamrollen. We hebben binnen ons opleidingscurriculum een aantal opleidingen die je op weg helpen met het teamrolmodel van Belbin:

  • Masterclass Belbin Teamrolmanagement: In deze Masterclass gaan we uitgebreid in op de achtergrond van Belbin en de verschillende rollen. Je leert praktische handvatten van het model binnen organisaties. Bekijk hier de masterclass Belbin Teamrolmanagement
  • Masterclass Belbin Teamcoaching: Deze Masterclass richt zich op de rol van coach in relatie tot de verschillende teamrollen. Hoe kun jij het beste de verschillende rollen coachen, met jouw eigen rol in het achterhoofd? Deze Masterclass geeft je het antwoord. Bekijk hier de masterclass Belbin Teamcoaching.

In teamverband aan de slag met het teamrolmodel?

In het kader van teamontwikkeling creëren we vaak maatwerktrajecten waar het teamrolmodel een integraal onderdeel van is. In deze trajecten werken we dan aan zelfsturende, resultaatverantwoordelijke teams waarin verschillen herkend en benut worden en waar veiligheid en plezier de boventoon voeren.

Meer weten over deze teamtrajecten? Neem dan contact op met UPD Consulting via 020-345 3015.